เมื่อคนใกล้ตัวหรือคนที่บ้านป่วยเป็นอัลไซเมอร์ หลายคนมักเกิดความกังวลและมีความกลัวเพราะคิดว่าอัลไซเมอร์เป็นโรคที่ร้ายแรง ไม่รู้ว่าควรทำอย่างไรเพราะกลัวว่าผู้ป่วยอัลไซเมอร์ที่บ้านจะจำไม่ได้และหนีออกจากบ้านเหมือนที่เป็นข่าว แต่ก็ไม่ต้องเป็นกังวลไปเพราะอัลไซเมอร์ไม่ใช่โรคที่น่ากลัวอย่างที่คิด เราจึงมีวิธีการดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์ วิธีการรับมือ และการป้องกันมาบอกกัน!
สิ่งที่ควรทำเมื่อรู้ว่าคนที่บ้านป่วยเป็นอัลไซเมอร์
- ทำความเข้าใจเกี่ยวกับโรค อัลไซเมอร์เป็นโรคในกลุ่มโรคสมองเสื่อม เกิดจากความบกพร่องของสมอง ทำให้ผู้ป่วยมีความบกพร่องทางด้านความคิดและความจำลดลง ความสามารถทางสติปัญญาลดลง ช่วยเหลือตัวเองได้น้อยลง มีปัญหาด้านการสื่อสาร การโต้ตอบ และการอยู่ร่วมกับผู้อื่น
- พาเข้ารับการรักษา อัลไซเมอร์เป็นโรคที่รักษาไม่หาย เมื่อแพทย์วินิจฉัยว่าป่วยเป็นโรคอัลไซเมอร์แล้วแพทย์จะรักษาตามอาการและนัดมาดูอาการเป็นระยะ การรักษาจะแบ่งออกเป็น 2 แบบ คือการรักษาแบบใช้ยา เช่น ยาชะลอไม่ให้สมองเสื่อมเพิ่มขึ้น และการรักษาแบบไม่ใช้ยา เช่น การฝึกสมอง การทำกายภาพบำบัด การฝึกช่วยเหลือตัวเอง
- เรียนรู้วิธีการดูแลผู้ป่วย เช่น การดูแลผู้ป่วยอัลไซเมอร์ในชีวิตประจำวันเพื่อให้ผู้ป่วยสามารถช่วยเหลือตัวเอง ทำกิจวัตรประจำวันได้ เช่น การทานอาหาร อาบน้ำ เข้าห้องน้ำ โดยแนะนำว่าควรกำหนดเวลาทำกิจวัตรประจำวันต่าง ๆ ให้คงที่เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยเกิดความสับสน
- หลีกเลี่ยงพฤติกรรมและการสื่อสารที่อาจทำให้เกิดปัญหา เช่น การถามซ้ำไปซ้ำมา การขึ้นเสียงหรือตะคอก การบังคับให้ทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เพราะจะทำให้ผู้ป่วยเครียด รู้สึกไม่ดี และอาจแสดงความก้าวร้าวได้
- พยายามสื่อสารและหากิจกรรมให้ทำ เพื่อให้ผู้ป่วยได้ทบทวนความจำและทำกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อคลายเครียด
- ทำป้ายชื่อติดตัว ทำป้ายชื่อติดสร้อยคอ สร้อยข้อมือ หรืออื่น ๆ ติดตัวให้ผู้ป่วยในกรณีที่พลัดหลงได้มีคนติดต่อมาถูก
- จัดพื้นที่อาศัยให้มีความปลอดภัย จัดพื้นที่ให้โล่งโปร่ง เดินไปทำกิจวัตรประจำวันต่าง ๆ ได้สะดวก มีแสงสว่างที่เพียงพอ และเก็บของมีคมหรือสิ่งที่อาจทำให้เกิดอันตรายให้พ้นจากสายตา ล็อกประตูให้แน่นหนาเพื่อป้องกันการพลัดหลง
- จัดคนดูแล ผู้ป่วยอัลไซเมอร์ควรมีคนดูแลอย่างใกล้ชิดเพื่อป้องกันการเกิดอันตรายต่าง ๆ อาจจัดตารางการดูแลสลับกันเพื่อให้ผู้ดูแลได้พักผ่อนอย่างเพียงพอ หรือหากใครไม่สะดวกก็มีศูนย์ดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยอายุวัฒน์ เนอร์สซิ่งโฮม ที่ช่วยดูแลแบบรายวันและรายเดือน
- หากผู้ป่วยมีอาการผิดปกติควรพาไปพบแพทย์ เช่น ไม่ทานอาหารติดต่อกันหลายวัน นอนไม่หลับ ทำร้ายตัวเอง
- ทำจิตใจให้สดใส พักผ่อนให้เพียงพอ นอกจากผู้ป่วยแล้วผู้ดูแลเองก็ควรทำจิตให้แจ่มใสและพักผ่อนให้เพียงพอ เพราะสุขภาพกายและสุขภาพจิตของผู้ดูแลก็เป็นสิ่งสำคัญ
ผู้ป่วยอัลไซเมอร์สามารถใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับคนในครอบครัวหรือคนในสังคมได้ แต่ควรดูแลท่านอย่างใกล้ชิดเพื่อไม่ให้ท่านรู้สึกโดดเดี่ยวหรือรู้สึกถูกทอดทิ้งเพราะอาจทำให้ผู้ป่วยเป็นโรคซึมเศร้าได้ ควรดูแลด้วยความเข้าใจว่าอาการผิดปกต่าง ๆ เป็นอาการที่มาจากโรคไม่ใช่พฤติกรรมโดยนิสัยของผู้ป่วยโดยตรง เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข
