การดูแลโภชนาการสำหรับผู้ป่วยติดเตียงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพราะผู้ป่วยติดเตียงมักประสบปัญหาสุขภาพ เช่น การย่อยอาหารช้าลง การขาดสารอาหาร ความเสี่ยงต่อการเกิดแผลกดทับ และการสูญเสียกล้ามเนื้อ เป็นต้น ดังนั้นการจัดโภชนาการที่เหมาะสม จึงเป็นส่วนสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและเป็นปัจจัยหลักที่ช่วยให้ร่างกายแข็งแรง ฟื้นตัว และมีภูมิต้านทานโรคที่ดี 

สารอาหารและการจัดอาหารที่เหมาะสมกับผู้ป่วยติดเตียง

การดูแลโภชนาการอาหารให้กับผู้ป่วยติดเตียง ไม่เพียงแต่การหาอาหารให้ทานครบทั้งสามมื้อ แต่ต้องแน่ใจด้วยว่าผู้ป่วยได้รับสารอาหารที่ครบถ้วน ที่จะช่วยให้ผู้ป่วยสามารถนำไปซ่อมแซมส่วนต่าง ๆ ของร่างกายได้และยังได้รับพลังงานที่เพียงพอในแต่ละวัน เพื่อป้องกันการสูญสลายของกล้ามเนื้อ รวมไปถึงการจัดอาหารที่เหมาะสมเพื่อป้องกันปัญหาการย่อยอาหาร ท้องผูก หรือการสำลักอาหารที่มักเกิดขึ้นได้บ่อยในผู้ป่วยติดเตียง

สารอาหารที่ผู้ป่วยติดเตียงควรได้รับ มีดังนี้:

  • โปรตีน: เนื่องจากเป็นสารอาหารที่ช่วยซ่อมแซมเนื้อเยื่อ ลดความเสี่ยงต่อแผลกดทับ และป้องกันการสูญเสียกล้ามเนื้อ สร้างเม็ดเลือดแดง กระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดขาว เพื่อเป็นภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย โดยประเภทโปรตีนที่เลือกควรเป็นเนื้อไก่ ไข่ไก่ หรือเนื้อปลา เนื่องจากมีโปรตีนสูง ย่อยง่าย และไขมันต่ำ และเสริมโปรตีนเพิ่มเติมด้วยถั่วและธัญพืช เพื่อช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อ
  • พลังงาน (คาร์โบไฮเดรตและไขมันดี): แหล่งพลังงานของผู้ป่วยติดเตียง ควรมาจากคาร์โบไฮเดรต ที่ได้จากข้าวและแป้ง และไขมันดีที่ได้จากพืช เนื่องจากจะไม่ทำให้ผู้ป่วยเกิดอาการท้องเฟ้อ หรือเสี่ยงต่อไขมันอุดตันในเส้นเลือด แต่อย่างไรก็ตาม ควรได้รับในปริมาณที่พอดีและสัดส่วนน้อยที่สุดเมื่อเทียบกับสารอาหารอื่น ๆ เนื่องจากร่างกายมีการเผาผลาญได้น้อยลง
  • ผักและผลไม้: เป็นสิ่งที่ควรเสริมให้กับผู้ป่วยในทุกมื้อ เพราะเป็นแหล่งของใยอาหารจึงช่วยป้องกันอาการท้องผูก ซึ่งพบได้บ่อยในผู้ป่วยติดเตียง  โดยให้เลือกที่มีความนิ่ม กลืนง่าย และเส้นใยสูง เช่น ผักใบเขียว กล้วย มะละกอ หรือ ส้ม นอกจากนี้ในผักผลไม้ยังเป็นแหล่งวิตามินและแร่ธาตุที่มีประโยชน์ ที่มีส่วนช่วยในการเพิ่มภูมิคุ้มกันเพื่อลดความเสี่ยงของการเกิดภาวะแทรกซ้อนหรือการติดเชื้อ วิตามินและแร่ธาตุเหล่านี้มีส่วนช่วยในการดูดซึมสารอาหารต่าง ๆ เข้าสู่ร่างกาย  
  • น้ำ: นอกจากดูสัดส่วนของอาหารแล้ว การดื่มน้ำก็มีความสำคัญมากเช่นกัน เพราะการดื่มน้ำเพียงพอช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดภาวะขาดน้ำและโรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ โดยแนะนำให้ผู้ป่วยดื่มน้ำประมาณ 1.5–2 ลิตรต่อวัน หากไม่มีข้อจำกัดทางการแพทย์

 

การจัดอาหารที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยติดเตียง มีดังนี้:

  • เลือกอาหารที่ย่อยง่าย ไม่ว่าจะเป็นเนื้อสัตว์ ผัก หรือผลไม้ และใช้วิธีการปรุงอย่างการต้ม นึ่ง อบ แทนการทอด เพราะอาหารที่มันหรือทอดจะย่อยได้ยากกว่า
  • หลีกเลี่ยงหรือลดปริมาณการให้รับประทานอาหารรสจัด อาหารที่มีไขมันสูง กลุ่มอาหารเบเกอรี่ อาหารหมักดองอาหารแปรรูปจากเนื้อสัตว์ เครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์และคาเฟอีน และอาหารกึ่งสุกกึ่งดิบ เนื่องจากอาหารเหล่านี้สามารถเพิ่มการอักเสบของร่างกายได้
  • จัดสัดส่วนอาหารโปรตีน คาร์โบไฮเดรต และไขมัน ให้เหมาะสมกับร่างกายของผู้ป่วย
  • สำหรับผู้ป่วยบางรายที่มีปัญหาการย่อยอาหาร ควรจัดอาหารเป็นมื้อเล็ก ๆ 4–6 มื้อต่อวัน เพื่อช่วยลดภาระการย่อยอาหาร
  • หากผู้ป่วยมีปัญหาในการกลืน อาจต้องบดอาหารให้ละเอียดหรือใช้อาหารเหลวเสริม
  • หากจำเป็นต้องให้อาหารเสริม ควรให้ตามคำแนะนำของแพทย์ เช่น อาหารเสริมโปรตีน หรือเครื่องดื่มเสริมพลังงาน
  • ตรวจสอบหลังมื้ออาหารด้วยว่าผู้ป่วยมีอาการผิดปกติ เช่น ท้องอืด ท้องเสีย หรืออาการแพ้อาหารชนิดใดหรือไม่

 

ศูนย์รับดูแลผู้ป่วยติดเตียง ผู้สูงอายุ พระราม 2 อายุวัฒน์ เนอร์สซิ่งโฮม

ทั้งศูนย์อายุวัฒน์ เนอร์สซิ่ง โฮม และอายุวัฒน์ ฮอสพิซ แอนด์ รีแฮบ ต่างเป็นสถานที่ได้ถูกออกแบบมาเป็น elderly care home โดยเฉพาะ เราออกแบบมาอย่างเข้าใจผู้สูงอายุและผู้ป่วยเพื่อสะดวกและปลอดภัย โดยคนที่ท่านรักได้รับการดูแลโดยแพทย์ พยาบาลวิชาชีพและพนักงานผู้ช่วยพยาบาลที่มีประสบการณ์ พร้อมสมุดบันทึกรายงานการดูแลผู้สูงอายุและดูแลผู้ป่วยรวมทั้งใบสรุปอาการเมื่อไปพบแพทย์ และเรายังใส่ใจและให้ความสำคัญกับการดูแลโภชนาการอาหารทั้งกับผู้ป่วยติดเตียง ผู้ป่วยพักฟื้น หรือผู้สูงอายุที่มีความต้องการในการดูแลด้านโภชนาการอาหารเป็นพิเศษ โดยที่ทีมผู้เชี่ยวชาญของเราจะทำการวางแผนเมนูอาหารจัดอาหาร ให้เหมาะสมกับความต้องการของร่างกายผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยแต่ละคนตามโภชนาการ มั่นใจ ฝากฝังคนที่คนรักไว้ในมือเราได้เลย