เมื่ออายุมากขึ้นเท่าไหร่ การนอนหลับกลับเป็นเรื่องที่ยากขึ้นเท่านั้น เรามักจะได้ยินคนแก่หรือผู้สูงอายุที่บ้านโอดครวญบ่อย ๆ ว่านอนไม่หลับ นอนหลับยาก หรือไม่ก็ตื่นกลางดึก หรือตื่นเช้าเกินไปจนร่างกายรู้สึกพักผ่อนไม่เพียงพอ โดยในผู้สูงอายุแล้วการพักผ่อนให้เพียงพอเป็นเรื่องที่สำคัญมาก ๆ เพระาส่งผลกระทบต่อสุขภาพโดยรวม ทำให้ความคิดอ่านช้าลง อ่อนเพลีย ซึ่งอาจนำไปสู่การหกล้มในผู้สูงอายุที่ทำให้เกิดผลกระทบร้ายแรงได้

ทั้งนั้นสาเหตุและปัจจัยที่ทำให้ผู้สูงอายุนอนไม่หลับเกิดจากหลายสาเหตุด้วยกัน เช่น โรคประจำตัวที่อาจรบกวนขณะนอนหลับ ยาบางชนิดที่กระตุ้นให้ต้องตื่นกลางดึก ความรู้สึกคิดมาก วิตกกังวล และโดดเดี่ยว รวมไปถึงบางรายอาจมีพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ทำให้การนอนหลับตอนในตอนกลางคืนยากยิ่งขึ้น สุดท้ายจึงต้องพึ่งพายานอนหลับเพื่อให้ร่างกายได้รับการพักผ่อนที่เพียงพอแล้วจึงจะสามารถซ่อมแซมหรือฟื้นฟูร่างกายได้อย่างเต็มที่

 

นอนไม่หลับ อย่าเพิ่งทานยา ลองปรับพฤติกรรมดูก่อน

แต่อย่างไรก็ตามการรับประทานยานอนหลับอาจบรรเทาอาการได้ชั่วคราว หากมีการใช้ยาเป็นประจำอาจทำให้ร่างกายทนต่อยา ต้องปรับยาให้แรงขึ้น ปริมาณมากขึ้น และมีผลข้างเคียงตามมา เช่น ง่วงนอนสับสนในตอนกลางวัน ความจำเสื่อม หรืออาจรู้สึกเวียนศีรษะและเสี่ยงต่อการหกล้ม ที่เป็นสาเหตุหลัก ๆ ของการที่ทำให้ผู้สูงอายุต้องกลายเป็นผู้ป่วยติดเตียง ดังนั้นคงจะดีกว่าหากรับประทานยานอนหลับในกรณีที่จำเป็นเท่านั้น แต่อาศัยการปรับพฤติกรรมเพื่อให้การนอนหลับเป็นเรื่องที่ง่ายขึ้น โดยพฤติกรรมที่ควรปรับเปลี่ยน ได้แก่

  • งดการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือชา กาแฟ และน้ำอัดลมที่มีส่วนผสมของคาเฟอีนสูง
  • หลีกเลี่ยงการรับประทานของหวาน เพราะน้ำตาลจะเป็นตัวกระตุ้นให้ร่างกายรู้สึกตื่นตัว ทำให้หลับยาก
  • ลดอาหารที่มีโซเดียม เพราะทำให้ความดันโลหิตเพิ่มขึ้น ร่างกายกระสับกระส่าย ทำให้นอนหลับยากขึ้น
  • หลีกเลี่ยงการนอนหลับในตอนกลางวัน
  • จัดสภาพแวดล้อมให้เหมาะกับการนอนหลับ
  • ออกกำลังกายเป็นประจำในตอนกลางวัน ช่วยให้นอนหลับดีขึ้น

 

ชาที่ช่วยในการนอนหลับ

ชาบางชนิดทำให้นอนหลับยาก เพราะมีคาเฟอีนสูง แต่ในขณะเดียวกันกลับมีชาบางชนิดที่คุณสมบัติช่วยให้ผ่อนคลายและช่วยให้นอนหลับสำหรับผู้สูงอายุ เช่น

 

1. ชาคาโมมายล์ (Chamomile Tea)

ชาคาโมมายล์มีคุณสมบัติช่วยให้ผ่อนคลายและลดความเครียด จึงช่วยให้หลับได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ยังช่วยบรรเทาอาการกระสับกระส่ายหรือนอนไม่หลับในบางคน เหมาะสำหรับผู้สูงอายุที่มีปัญหาความเครียดหรือวิตกกังวลในช่วงเวลาก่อนนอน

 

2. ชาลาเวนเดอร์ (Lavender Tea)

ลาเวนเดอร์เป็นสมุนไพรที่มีคุณสมบัติช่วยลดความตึงเครียดทางจิตใจและร่างกาย รวมถึงส่งเสริมการนอนหลับอย่างสงบ กลิ่นหอมของลาเวนเดอร์ยังช่วยกระตุ้นความรู้สึกผ่อนคลาย ทำให้เหมาะสำหรับการดื่มก่อนนอน

 

3. ชาสมุนไพรเมลิสซ่า (Lemon Balm Tea)

ต้นเมลิสซาขึ้นชื่อเรื่องกลิ่นหอมคล้ายมะนาวอันเป็นเอกลักษณ์ กรดโรซามารินิกที่พบในใบชา ช่วยเพิ่มความพร้อมของสารสื่อประสาทในสมอง และช่วยยับยั้งการทำงานของจุลินทรีย์ต่าง ๆ ช่วยลดความวิตกกังวลและเพิ่มความรู้สึกสงบ ช่วยให้การนอนหลับดีขึ้น

 

4. ชามิ้นท์ (Peppermint Tea)

ชามิ้นท์มีสรรพคุณช่วยลดอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ และช่วยในการย่อยอาหาร ซึ่งอาจทำให้ผู้สูงอายุที่มีปัญหาท้องไม่สบายหรือแน่นท้องนอนหลับได้ดีขึ้น

 

5. ชาโรสฮิป (Rosehip Tea)

โรสฮิปอุดมไปด้วยวิตามินซีและสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันและลดความเครียด นอกจากนี้ยังช่วยบรรเทาอาการปวดข้อในผู้สูงอายุ ช่วยลดอาการปวดเนื้อปวดตัวสำหรับผู้สูงอายุที่มีอาการปวดตามข้อจนนอนไม่หลับ

 

แต่อย่างไรก็ตามควรปรึกษาแพทย์ก่อนหากผู้สูงอายุมีปัญหาสุขภาพหรือใช้ยาที่อาจมีปฏิกิริยากับสมุนไพร

 

คลินิกนอนไม่หลับสำหรับผู้สูงอายุ พระรามสอง

หากการปรับพฤติกรรมเพียงอย่างเดียวไม่ได้ผล การพึ่งพายานอนหลับก็อาจเป็นสิ่งจำเป็น แต่ในทางที่ดีควรต้องปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่จ่ายยาให้กับผู้สูงอายุได้อย่างเหมาะสมกับสภาวะและอาการของผู้ป่วย และทำควบคู่ไปกับการรักษาด้วยวิธีอื่น ๆ ที่ไม่ต้องพึ่งพายานอนหลับมากเกินไป หากผู้สูงอายุท่านใดที่กำลังมองหาคลินิก รักษาโรคนอนไม่หลับ ใกล้คุณในย่านพระราม 2 สามารถเข้ามารับคำปรึกษาได้ที่ อายุวัฒน์ โทรเพื่อรับคำปรึกษาได้ที่ 0994244566